ПАСТАНОВА МIНIСТЭРСТВА АДУКАЦЫI РЭСПУБЛIКI БЕЛАРУСЬ
 16 снежня 2004 г. № 76

АБ УНЯСЕННI ЗМЯНЕННЯЎ I ДАПАЎНЕННЯЎ У ПРАВIЛЫ АТЭСТАЦЫI,
ПЕРАВОДУ, АРГАНIЗАЦЫI ВЫПУСКНЫХ ЭКЗАМЕНАЎ I ВЫПУСКУ ВУЧНЯЎ
УСТАНОЎ, ЯКIЯ ЗАБЯСПЕЧВАЮЦЬ АТРЫМАННЕ АГУЛЬНАЙ СЯРЭДНЯЙ
АДУКАЦЫI
 ___________________________________________________________
 Утратило силу постановлением Министерства образования от 1
 декабря 2006 г. № 108 (зарегистрировано в Национальном
 реестре - № 8/15651 от 09.01.2007 г.) <W20715651> _

 У адпаведнасцi з часткай чацвёртай артыкула 13 Закона
Рэспублiкi Беларусь ад 29 кастрычнiка 1991 года "Аб адукацыi" (у
рэдакцыi Закона Рэспублiкi Беларусь ад 19 сакавiка 2002 года),
падпунктам 4.2 пункта 4 Палажэння аб Мiнiстэрстве адукацыi
Рэспублiкi Беларусь, зацверджанага пастановай Савета Мiнiстраў
Рэспублiкi Беларусь ад 29 кастрычнiка 2001 г. № 1554, з пунктамi 1,
3 пастановы Савета Мiнiстраў Рэспублiкi Беларусь ад 8 красавiка 2004
г. № 395 "Аб унясеннi змяненняў у Канцэпцыю рэформы
агульнаадукацыйнай школы i забеспячэннi сацыяльных гарантый для
вучняў першага года навучання" i ў мэтах удасканалення парадку
правядзення атэстацыi, пераводу, арганiзацыi выпускных экзаменаў i
выпуску вучняў устаноў, якiя забяспечваюць атрыманне агульнай
сярэдняй адукацыi, Мiнiстэрства адукацыi Рэспублiкi Беларусь
ПАСТАНАЎЛЯЕ:
 Унесцi ў Правiлы атэстацыi, пераводу, арганiзацыi выпускных
экзаменаў i выпуску вучняў устаноў, якiя забяспечваюць атрыманне
агульнай сярэдняй адукацыi, зацверджаныя загадам Мiнiстэрства
адукацыi Рэспублiкi Беларусь ад 25 кастрычнiка 1999 г. № 642 "Аб
зацвярджэннi Правiл атэстацыi, пераводу, арганiзацыi экзаменаў i
выпуску вучняў агульнаадукацыйных школ Рэспублiкi Беларусь" (у
рэдакцыi пастановы Мiнiстэрства адукацыi Рэспублiкi Беларусь ад 1
лiстапада 2002 г. № 49) (Национальный реестр правовых актов
Республики Беларусь, 2000 г., № 1, 8/1442; 2002 г., № 139, 8/8832),
наступныя змяненнi i дапаўненнi, выклаўшы iх у новай рэдакцыi:

 "ЗАЦВЕРДЖАНА
 Загад Мiнiстэрства адукацыi
 Рэспублiкi Беларусь
 25.10.1999 № 642
 (у рэдакцыi пастановы
 Мiнiстэрства адукацыi
 Рэспублiкi Беларусь
 16.12.2004 № 76)

ПРАВIЛЫ
атэстацыi, пераводу, арганiзацыi выпускных экзаменаў
i выпуску вучняў устаноў, якiя забяспечваюць атрыманне
агульнай сярэдняй адукацыi

 ГЛАВА 1
 АГУЛЬНЫЯ ПАЛАЖЭННI

 1. Правiлы атэстацыi, пераводу, арганiзацыi выпускных экзаменаў
i выпуску вучняў устаноў, якiя забяспечваюць атрыманне агульнай
сярэдняй адукацыi (далей - Правiлы), рэгулююць парадак атэстацыi,
пераводу, арганiзацыi выпускных экзаменаў i выпуску вучняў устаноў,
якiя забяспечваюць атрыманне агульнай сярэдняй адукацыi.
 2. Патрабаваннi дадзеных Правiлаў абавязковыя для выканання
ўстановамi, якiя забяспечваюць атрыманне агульнай сярэдняй адукацыi,
i спецыяльнымi агульнаадукацыйнымi школамi (школамi-iнтэрнатамi)
(далей - установамi адукацыi) незалежна ад iх падпарадкаванасцi i
формы ўласнасцi.

 ГЛАВА 2
 ПАРАДАК АТЭСТАЦЫI I ПЕРАВОДУ ВУЧНЯЎ

 3. Атэстацыя - вызначэнне ўзроўню засваення вучэбнага матэрыялу
вучнем па тэме, вучэбным прадмеце за адпаведны тэрмiн навучання, а
таксама па вынiках атрымання агульнай базавай i агульнай сярэдняй
адукацыi.
 У мэтах вызначэння ўзроўню засваення вучнямi вучэбнага
матэрыялу ў адпаведнасцi з патрабаваннямi вучэбных праграм ва
ўстановах адукацыi праводзяцца бягучая, прамежкавая i вынiковая
атэстацыi.
 Атэстацыя можа ажыццяўляцца ў вуснай, пiсьмовай, практычнай
формах, а таксама ў форме цэнтралiзаванага тэсцiравання.
 Бягучая атэстацыя вучня ажыццяўляецца шляхам вызначэння ўзроўню
засваення вучэбнага матэрыялу па адпаведнай тэме (тэмах) вучэбнага
прадмета з выстаўленнем адзнак на ўроках, практычных i самастойных
занятках.
 Прамежкавая атэстацыя ажыццяўляецца шляхам вызначэння ўзроўню
засваення вучэбнага матэрыялу па вучэбных прадметах з выстаўленнем
адзнак з улiкам вынiкаў бягучай атэстацыi за чвэрць або трыместр,
паўгоддзе.
 Вынiковая атэстацыя ажыццяўляецца шляхам вызначэння ўзроўню
засваення вучнем вучэбнага матэрыялу па вучэбным прадмеце з
выстаўленнем адзнакi за год (гадавая адзнака) з улiкам вынiкаў
прамежкавай атэстацыi, а ў выпускных класах - за ўзровень агульнай
базавай, агульнай сярэдняй адукацыi з выстаўленнем падагульняючай
адзнакi па вучэбным прадмеце з улiкам гадавой i экзаменацыйнай
адзнак.
 4. Бягучую атэстацыю вучняў, прамежкавую атэстацыю за чвэрць,
трыместр або паўгоддзе i вынiковую атэстацыю за год ажыццяўляюць
настаўнiкi, якiя выкладаюць адпаведныя прадметы.
 5. Вынiковую атэстацыю вучняў па вучэбных прадметах, якiя
выносяцца на выпускныя экзамены за курс агульнай базавай i агульнай
сярэдняй адукацыi, ажыццяўляюць экзаменацыйныя камiсii, якiя
выстаўляюць падагульняючыя адзнакi па вучэбных прадметах на падставе
гадавых i экзаменацыйных адзнак.
 6. Вучнi ўсiх класаў, акрамя выпускных, у тым лiку вучнi, якiя
навучаюцца дома па прычыне хваробы або ў сям'i, пераводзяцца ў
наступны клас на падставе гадавых адзнак. Змест, формы i тэрмiны
правядзення прамежкавай (за чвэрць, трыместр або паўгоддзе)
атэстацыi гэтых вучняў вызначаюцца педагагiчным саветам установы
адукацыi.
 7. Атэстацыя па кожным вучэбным прадмеце ажыццяўляецца ў
адпаведнасцi з нормамi ацэнкi вынiкаў вучэбнай дзейнасцi вучняў,
якiя вызначаюцца Мiнiстэрствам адукацыi Рэспублiкi Беларусь.
 Атэстацыя вучняў I i II класаў устаноў адукацыi ажыццяўляецца
на падставе вуснай якаснай ацэнкi вынiкаў вучэбнай дзейнасцi.
 Пры правядзеннi атэстацыi ў III-ХII (ХIII, ХIV) класах
выкарыстоўваецца дзесяцiбальная сiстэма ацэнкi вынiкаў вучэбнай
дзейнасцi.
 Станоўчымi адзнакамi з'яўляюцца "1", "2", "3", "4", "5", "6",
"7", "8", "9", "10" балаў.
 Пры адсутнасцi вынiкаў вучэбнай дзейнасцi выстаўляецца адзнака
"0" балаў.
 У III-XII (XIII) класах вучням выстаўляюцца прамежкавыя (за
чвэрць, трыместр або паўгоддзе) i гадавыя адзнакi па паводзiнах
(прыкладна, здавальняюча, нездавальняюча).
 Вучням, якiя па стане здароўя адносяцца да спецыяльнай
медыцынскай групы па фiзiчнай культуры, пры правядзеннi прамежкавай
(за чвэрць, трыместр або паўгоддзе) i вынiковай атэстацыi за год
уносiцца запiс "залiчана".
 8. Пры наяўнасцi неспрыяльных медыцынскiх паказчыкаў i
адсутнасцi вынiкаў вучэбнай дзейнасцi вучнi II класа па рэкамендацыi
педагагiчнага савета ўстановы, якая забяспечвае атрыманне агульнай
сярэдняй адукацыi, i са згоды законных прадстаўнiкоў могуць
накiроўвацца ў дзяржаўныя цэнтры карэкцыйна-развiццёвага навучання i
рэабiлiтацыi для вырашэння пытання аб неабходнасцi адпаведнай
вучэбнай праграмы навучання.
 9. Вучнi III-IX (X) i XI (XII-XIII)* класаў, якiя маюць
станоўчыя гадавыя адзнакi, пераводзяцца ў наступны клас.
 На перавод вучняў у наступныя класы не ўплывае вызваленне iх па
стане здароўя ад урокаў тэхналогii, працоўнага навучання i фiзiчнай
культуры, праходжання вучэбна-палявых збораў.
______________________________
 *У дужках выкарыстоўваецца нумарацыя класаў спецыяльных
агульнаадукацыйных школ (школ-iнтэрнатаў), спецыяльных класаў i
класаў iнтэграванага (сумеснага) навучання, а таксама выпускных
класаў навучальна-педагагiчных комплексаў i вячэрнiх (зменных)
агульнаадукацыйных школ.

 10. Вучнi III-IX (X) i XI (XII) класаў устаноў адукацыi пры
адсутнасцi вынiкаў вучэбнай дзейнасцi за год па адным-двух вучэбных
прадметах або не атэставаныя ў вынiку пропуску заняткаў па прычыне
хваробы цi ў сувязi з пераездам на новае месцажыхарства, трагiчнымi
выпадкамi ў сям'i i iншымi ўважлiвымi прычынамi, а таксама вучнi,
якiя атрымалi вучэбнае заданне на лета i па ўважлiвых прычынах не
з'явiлiся на паўторную атэстацыю ў жнiўнi, па рашэннi педагагiчнага
савета могуць быць пераведзены ў наступны клас умоўна з далейшай
лiквiдацыяй прабелаў у ведах ва ўстаноўленыя педагагiчным саветам
тэрмiны (не больш як праз месяц).
 Умоўны перавод не распаўсюджваецца на вучняў, якiя не
атэставаны з-за пропуску вучэбных заняткаў без уважлiвых прычын або
маюць гадавыя адзнакi "0" па трох цi больш прадметах.
 З вучнямi, якiя ўмоўна пераведзены ў наступны клас, за кошт
гадзiн школьнага кампанента вучэбнага плана на працягу месяца
праводзяцца дадатковыя заняткi. Формы гэтай работы вызначаюцца
настаўнiкам, вынiкi яе падводзяцца шляхам правядзення кантрольных
работ або вуснага апытання вучняў, пасля чаго педагагiчны савет
прымае канчатковае рашэнне аб пераводзе вучняў у наступны клас або
паўторным iх навучаннi ў папярэднiм класе.
 Вучнi, якiя ўмоўна пераведзены ў наступны клас, у справаздачы
на пачатак навучальнага года ўлiчваюцца ў складзе таго класа, у якi
яны ўмоўна пераведзены.
 11. У выпадку нязгоды вучня або яго законных прадстаўнiкоў з
гадавой адзнакай па адным-двух вучэбных прадметах вучню даецца права
на аснове пiсьмовай заявы на iмя дырэктара ўстановы адукацыi здаць
экспертнай камiсii, ствараемай дырэктарам установы, экзамены па
адпаведных вучэбных прадметах:
 у пераводных класах - на працягу аднаго-двух тыдняў пасля
заканчэння навучальнага года;
 у выпускных класах - да пачатку выпускных экзаменаў.
 Экзаменацыйныя матэрыялы для вырашэння канфлiктнай сiтуацыi
рыхтуе ўстанова адукацыi.
 Калi ўстанова не змагла вырашыць канфлiктную сiтуацыю, загадам
аддзела (упраўлення) адукацыi мясцовага выканаўчага i распарадчага
органа ствараецца камiсiя ў складзе работнiка аддзела (упраўлення)
адукацыi (старшыня), прадстаўнiка адмiнiстрацыi ўстановы, у якой
узнiкла канфлiктная сiтуацыя, аднаго з настаўнiкаў - спецыялiстаў па
дадзеным вучэбным прадмеце з iншай установы адукацыi. Экзаменацыйныя
матэрыялы ў гэтым выпадку рыхтуе аддзел (упраўленне) адукацыi
мясцовага выканаўчага i распарадчага органа.
 Рашэннi камiсiй аб вынiках вучэбнай дзейнасцi вучня афармляюцца
пратаколам, адзнака заносiцца ў класны журнал.

 ГЛАВА 3
 УМОВЫ, ПРЫ ЯКIХ ВУЧНI ЗАСТАЮЦЦА НА ДРУГI ГОД НАВУЧАННЯ

 12. Вучнi III-XI (XII) класаў, што атрымалi тры i больш гадавыя
адзнакi "0" па вучэбных прадметах, а таксама вучнi, якiя не
атэставаны па трох i больш вучэбных прадметах, застаюцца на другi
год навучання.
 13. Вучнi X (XI) класаў устаноў адукацыi, якiя атрымалi тры
адзнакi "0", што складаюцца з гадавых i экзаменацыйных адзнак,
застаюцца на другi год навучання.
 Вучнi ўстаноў адукацыi, якiя не з'явiлiся на выпускныя экзамены
па трох вучэбных прадметах без уважлiвых прычын, таксама застаюцца
на другi год навучання.
 14. Вучнi X (XI) класаў, якiя атрымалi на выпускных экзаменах
адну-дзве адзнакi "0" або не атэставаны цi не дапушчаны да выпускных
экзаменаў па адным-двух вучэбных прадметах, а таксама вучнi, якiя не
з'явiлiся на адзiн-два выпускныя экзамены без уважлiвых прычын,
здаюць выпускныя экзамены з 21 па 26 жнiўня бягучага каляндарнага
года.
 Калi вучань не з'явiўся на выпускныя экзамены ў вызначаны
тэрмiн без уважлiвых прычын або атрымаў адзнаку "0" па адным
вучэбным прадмеце, ён застаецца на другi год навучання.
 15. Вучнi I-XII (XIII) класаў, якiя прапусцiлi па хваробе больш
за 45 вучэбных дзён цi не займалiся ва ўстанове адукацыi па прычыне
пераезду на новае месцажыхарства, могуць быць пакiнуты на другi год
навучання ў тым жа класе па заяве законных прадстаўнiкоў i па
рашэннi педагагiчнага савета ўстановы.
 16. Рашэнне педагагiчнага савета ўстановы адукацыi аб
пераводзе, пераносе тэрмiнаў пераводу, умоўным пераводзе, паўторным
навучаннi ў тым жа класе, допуску вучняў да выпускных экзаменаў,
выпуску з устаноў адукацыi даводзiцца да ведама вучняў i iх законных
прадстаўнiкоў у трохдзённы тэрмiн.

 ГЛАВА 4
 УМОВЫ ДОПУСКУ ВУЧНЯЎ ДА ВЫПУСКНЫХ ЭКЗАМЕНАЎ I ПАРАДАК
 IХ ПРАВЯДЗЕННЯ

 17. Ва ўстановах, якiя забяспечваюць атрыманне агульнай
сярэдняй адукацыi, выпускныя экзамены праводзяцца ў X (ХI) класах за
ўзровень агульнай базавай адукацыi (за курс агульнаадукацыйнай
базавай школы) i ў XII (XIII, ХIV) класах - за ўзровень агульнай
сярэдняй адукацыi (за курс агульнаадукацыйнай сярэдняй школы).
 18. Выпускныя экзамены за курс агульнай базавай i агульнай
сярэдняй агульнаадукацыйнай школы, што складаюцца з абавязковых
экзаменаў i экзаменаў па выбары, праводзяцца ў чэрвенi ў тэрмiны,
якiя вызначаны Мiнiстэрствам адукацыi Рэспублiкi Беларусь.
 Мiнiстэрства адукацыi Рэспублiкi Беларусь штогод не пазней
кастрычнiка абвяшчае пералiк вучэбных прадметаў, па якiх у бягучым
навучальным годзе праводзяцца абавязковыя выпускныя экзамены, а
таксама колькасць экзаменаў i форму iх правядзення.
 Тэрмiны правядзення пiсьмовых выпускных экзаменаў, экзаменаў па
прафiлюючых (спецыяльных) прадметах ва ўстановах
мастацка-эстэтычнага i iншых кiрункаў вызначаюцца Мiнiстэрствам
адукацыi Рэспублiкi Беларусь, вусных экзаменаў - установамi
адукацыi.
 19. Вучнi ўстаноў з мастацка-эстэтычным i iншымi кiрункамi
акрамя абавязковых выпускных экзаменаў здаюць дадатковыя выпускныя
экзамены (не больш як два) па прафiлюючых (спецыяльных) прадметах
мастацка-эстэтычнага i iншых кiрункаў.
 20. Ва ўстановах (класах) з павышаным або паглыбленым
вывучэннем асобных вучэбных прадметаў, акрамя вызначаных
Мiнiстэрствам адукацыi Рэспублiкi Беларусь абавязковых выпускных
экзаменаў, выпускнiкi здаюць у якасцi абавязковага таксама экзамен
па адным з прафiлюючых прадметаў (за выключэннем выпадкаў супадзення
абавязковых экзаменаў па вучэбных прадметах i прафiлюючых вучэбных
прадметах).
 21. Сярод выпускных экзаменаў па выбары могуць быць экзамены па
беларускай мове, па рускай мове, мове нацыянальнай супольнасцi,
беларускай лiтаратуры, рускай лiтаратуры, замежнай мове, другой
замежнай мове, гiсторыi Беларусi, сусветнай гiсторыi, геаграфii,
бiялогii, хiмii, фiзiцы, астраномii, iнфарматыцы, сусветнай
мастацкай культуры, курсе "Чалавек. Грамадства. Дзяржава", а таксама
курсе прафесiянальнай падрыхтоўкi.
 Рашэнне аб вучэбных прадметах для здачы выпускных экзаменаў па
выбары вучнi павiнны прыняць не пазней чым за тры тыднi да пачатку
выпускных экзаменаў.
 22. Выпускныя экзамены праводзяцца па раскладзе, распрацаваным
у адпаведнасцi з тэрмiнамi, вызначанымi Мiнiстэрствам адукацыi
Рэспублiкi Беларусь, i зацверджаным дырэктарам установы адукацыi. З
раскладам павiнны быць азнаёмлены настаўнiкi, вучнi i iх законныя
прадстаўнiкi не пазней як за 10 дзён да пачатку экзаменаў.
 Пры састаўленнi раскладу неабходна прадугледжваць:
 адзiн экзамен у дзень у кожным класе;
 працягласць перапынкаў памiж экзаменамi з улiкам аб'ёму кожнага
вучэбнага прадмета (не менш як адзiн дзень);
 два тэрмiны пiсьмовых экзаменаў, калi ёсць такая неабходнасць,
у сувязi з вялiкай колькасцю выпускных класаў.
 23. Вучнi ХII (ХIII, ХIV) класаў могуць праходзiць
цэнтралiзаванае тэстыраванне, абавязковае цэнтралiзаванае
тэстыраванне, парадак i тэрмiны правядзення якiх вызначаюцца
Мiнiстэрствам адукацыi Рэспублiкi Беларусь.
 Патрабаваннi да ўзроўню засваення вучнем вучэбнага матэрыялу,
што прад'яўляюцца на выпускных экзаменах, а таксама пры
цэнтралiзаваным тэстыраваннi, абавязковым цэнтралiзаваным
тэстыраваннi, вызначаюцца адпаведнымi вучэбнымi праграмамi.
 24. Адпаведны бал па вынiках цэнтралiзаванага тэстыравання,
абавязковага цэнтралiзаванага тэстыравання можа на падставе заяў
вучняў i копiй сертыфiкатаў залiчвацца экзаменацыйнымi камiсiямi
ўстаноў адукацыi ў якасцi адзнак за выпускныя экзамены па адпаведных
вучэбных прадметах i ўлiчвацца пры выстаўленнi падагульняючых
адзнак. У гэтым выпадку выпускны экзамен па адпаведным вучэбным
прадмеце (прадметах) у традыцыйнай форме вучнi не здаюць.
 25. Ад вынiковай атэстацыi, якая праводзiцца ў форме
абавязковага цэнтралiзаванага тэстыравання, вызваляюцца вучнi з
парушэннямi зроку, з парушэннем слыху i парушэннямi функцый
апорна-рухальнага апарату. Форма правядзення экзамену для гэтых
вучняў па адпаведных прадметах вызначаецца Мiнiстэрствам адукацыi
Рэспублiкi Беларусь.
 26. Да выпускных экзаменаў за курс агульнаадукацыйнай базавай
школы дапускаюцца вучнi X (XI) класаў устаноў адукацыi, якiя маюць
станоўчыя гадавыя адзнакi па ўсiх вучэбных прадметах, а таксама
вучнi, што маюць не больш за дзве гадавыя адзнакi "0" па вучэбных
прадметах вучэбнага плана або не атэставаныя не больш чым па двух
вучэбных прадметах.
 27. Вучнi X (XI), XII (XIII-ХIV) класаў, якiя маюць гадавыя
адзнакi "0" па вучэбных прадметах, што ўключаны ў лiк
экзаменацыйных, або не атэставаныя па iх, да здачы выпускных
экзаменаў па гэтых вучэбных прадметах не дапускаюцца.
 28. Вучням XII (XIII-ХIV) класаў, якiя маюць гадавую адзнаку
"0" цi атрымалi яе на выпускных экзаменах або не атэставаныя па
адным вучэбным прадмеце без уважлiвых прычын, даецца магчымасць
здаць экзамен па гэтым вучэбным прадмеце ў жнiўнi. Калi вучань не
з'явiўся на экзамен або пры здачы зноў атрымаў адзнаку "0", яму
выдаецца даведка, у якой выстаўляюцца гадавыя i падагульняючыя
адзнакi па ўсiх вучэбных прадметах, што ўносяцца ў атэстат аб
агульнай сярэдняй адукацыi. Гэтыя вучнi маюць права здаваць выпускны
экзамен па вучэбным прадмеце ў наступныя гады ва ўстанове, у якой
яны навучалiся, i атрымаць атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыi.
 29. Вучнi ХII (ХIII-ХIV) класаў, якiя маюць гадавыя адзнакi "0"
або не атэставаны без уважлiвых прычын па двух i больш вучэбных
прадметах, да выпускных экзаменаў не дапускаюцца. Iм выдаецца
даведка з указаннем гадавых адзнак за X (XI) - XII (XIII-ХIV) класы.
Гэтыя вучнi маюць права здаваць экзамены за курс агульнаадукацыйнай
сярэдняй школы ў наступныя гады ў парадку экстэрнату.
 30. Вучнi ХII (ХIII) класаў, якiя навучаюцца дома цi ў сям'i па
iндывiдуальных вучэбных планах, здаюць выпускныя экзамены разам з
класам у тэрмiны, якiя ўстаноўлены для ўстаноў адукацыi.
 31. У асобных выпадках (аздараўленне, лячэнне, пераезд на новае
месцажыхарства i iншае) установа адукацыi па заяве законных
прадстаўнiкоў з дазволу аддзела (упраўлення) адукацыi мясцовага
выканаўчага i распарадчага органа можа праводзiць выпускныя экзамены
i вырашаць пытанне аб выпуску вучняў у тэрмiн з 20 мая па 10 лiпеня
бягучага каляндарнага года.
 У гэтых выпадках для пiсьмовых выпускных экзаменаў у X (XI) i
XII (XIII) класах па заявах аддзелаў (упраўленняў) адукацыi мясцовых
выканаўчых i распарадчых органаў выкарыстоўваюцца тэксты,
падрыхтаваныя ўпраўленнямi адукацыi абласных выканаўчых камiтэтаў i
камiтэтам па адукацыi Мiнскага гарадскога выканаўчага камiтэта.
 32. Паўторныя выпускныя экзамены праводзяцца з 21 па 26 жнiўня
бягучага каляндарнага года па тэкстах, падрыхтаваных упраўленнямi
адукацыi абласных выканаўчых камiтэтаў i камiтэтам па адукацыi
Мiнскага гарадскога выканаўчага камiтэта.
 Выпускныя экзамены прымаюцца тымi ж экзаменацыйнымi камiсiямi,
што i ў чэрвенi. Дазваляецца замянiць у складзе камiсii толькi тых
настаўнiкаў, якiя знаходзяцца ў працоўным цi сацыяльным адпачынку
або выбылi з установы адукацыi.
 33. Выпускныя экзамены ў X (XI) i XII (XIII-ХIV) класах
прымаюцца экзаменацыйнымi камiсiямi, якiя ствараюцца па кожным
вучэбным прадмеце. Iх склад па прадстаўленнi дырэктара ўстановы
адукацыi зацвярджаецца аддзелам (упраўленнем) адукацыi мясцовага
выканаўчага i распарадчага органа не пазней чым за два тыднi да
пачатку экзаменаў:
 за курс агульнаадукацыйнай базавай школы - у складзе старшынi
(дырэктар установы, яго намеснiк па навучальнай
(навучальна-выхаваўчай) рабоце або настаўнiк (па прадстаўленнi
дырэктара ўстановы), настаўнiка дадзенага вучэбнага прадмета i члена
камiсii (настаўнiка таго ж цыкла прадметаў);
 за курс агульнаадукацыйнай сярэдняй школы - у складзе старшынi
(дырэктар установы, яго намеснiк па навучальнай
(навучальна-выхаваўчай) рабоце або настаўнiк (па прадстаўленнi
дырэктара ўстановы), настаўнiка дадзенага вучэбнага прадмета, двух
членаў камiсii (настаўнiкаў таго ж цыкла прадметаў).
 Старшынёй экзаменацыйнай камiсii не можа быць настаўнiк
(дырэктар установы, яго намеснiк), якi выкладае ў дадзеным класе
вучэбны прадмет, па якiм праводзiцца выпускны экзамен.
 Ва ўстанове адукацыi можа быць створана некалькi экзаменацыйных
камiсiй па адным i тым жа вучэбным прадмеце.
 34. Ва ўстановах адукацыi, дзе выкладанне вучэбных прадметаў
ажыццяўляецца на польскай, лiтоўскай i iншых мовах нацыянальных
супольнасцей, у выпускных класах да пачатку экзаменаў праводзiцца
дадатковы пiсьмовы выпускны экзамен па адпаведнай мове нацыянальнай
супольнасцi па тэкстах, падрыхтаваных Мiнiстэрствам адукацыi
Рэспублiкi Беларусь.
 35. Вучнi IХ (X) - X (XI) класаў (акрамя вучняў, якiя маюць
цяжкiя парушэннi маўлення, парушэнне слыху i навучаюцца ва ўстановах
з рускай мовай навучання), якiя на працягу двух або менш гадоў да
пачатку выпускных экзаменаў у X (XI) класах не вывучалi
сiстэматычныя курсы беларускай мовы i гiсторыi Беларусi, не здаюць
выпускныя экзамены па гэтых прадметах. У пасведчаннi аб агульнай
базавай адукацыi робiцца запiс: "Не вывучаў(ла)".
 Вучнi X (XI) класаў, якiя маюць цяжкiя парушэннi маўлення,
парушэнне слыху i навучаюцца ва ўстановах з рускай мовай навучання,
здаюць выпускны экзамен па гiсторыi Беларусi за курс агульнай
базавай адукацыi на рускай мове.
 Калi вучнi самастойна або з дапамогай настаўнiкаў засвоiлi
курсы беларускай мовы i гiсторыi Беларусi, то яны маюць права здаць
выпускныя экзамены. У пасведчаннi аб агульнай базавай адукацыi па
гэтых вучэбных прадметах выстаўляюцца экзаменацыйныя адзнакi.
 36. Вучнi, якiя прыбылi ва ўстановы адукацыi Рэспублiкi
Беларусь з-за мяжы i залiчаны ў ХI (XII) - XIII класы, па беларускай
мове i па гiсторыi Беларусi не атэстуюцца. У атэстаце аб агульнай
сярэдняй адукацыi робiцца запiс: "Не вывучаў(ла)".
 У выпадку, калi вучнi гэтых класаў самастойна або з дапамогай
настаўнiка засвоiлi курс беларускай мовы, гiсторыi Беларусi, то яны
маюць права разам з класам здаць выпускны экзамен па гэтым вучэбным
прадмеце з выстаўленнем экзаменацыйнай адзнакi ў атэстат аб агульнай
сярэдняй адукацыi.
 37. Вучнi, якiя вывучалi беларускую лiтаратуру на працягу двух
апошнiх гадоў (XI (XII) - XII (XIII) класы), знаёмяцца з асноўнымi
творамi курса X (XI) класа за кошт гадзiн школьнага кампанента
вучэбнага плана i могуць здаваць выпускны экзамен па гэтым вучэбным
прадмеце. Адзнака за моўнае афармленне адказу па беларускай
лiтаратуры вучням не знiжаецца.
 Вучнi, якiя наведвалi ўрокi беларускай лiтаратуры толькi на
працягу апошняга года навучання ў XII (XIII) класе, не атэстуюцца. У
атэстаце аб агульнай сярэдняй адукацыi робiцца запiс: "Не
вывучаў(ла)".
 38. Вучнi XII (XIII) класаў, якiя прайшлi курс прафесiянальнай
падрыхтоўкi, могуць па сваiм жаданнi здаваць квалiфiкацыйныя
экзамены. Яны праводзяцца ў тэрмiны, якiя ўстанаўлiваюцца дырэктарам
установы, якая забяспечвае атрыманне агульнай сярэдняй, спецыяльнай
i прафесiянальна-тэхнiчнай адукацыi, але не пазней чым за два тыднi
да пачатку выпускных экзаменаў па агульнаадукацыйных прадметах.
 Калi вучань не здаў экзамен па прафесiянальнай падрыхтоўцы, ён
здае выпускны экзамен па выбары па iншым вучэбным прадмеце.
 39. Выпускныя экзамены за курс агульнаадукацыйнай базавай i
агульнаадукацыйнай сярэдняй школы праводзяцца па тэкстах i бiлетах,
зацверджаных Мiнiстэрствам адукацыi Рэспублiкi Беларусь.
 Прадугледжаныя бiлетамi заданнi практычнага характару рыхтуюцца
настаўнiкамi i зацвярджаюцца дырэктарам установы адукацыi не пазней
чым за два тыднi да пачатку экзаменаў.
 40. Тэксты для правядзення пiсьмовых выпускных экзаменаў могуць
аб'яўляцца па радыё i тэлебачаннi або даводзiцца Мiнiстэрствам
адукацыi Рэспублiкi Беларусь да ўпраўленняў адукацыi абласных
выканаўчых камiтэтаў i камiтэта па адукацыi Мiнскага гарадскога
выканаўчага камiтэта ў запячатаных пакетах.
 У выпадку правядзення пiсьмовых экзаменаў з выкарыстаннем
пакетаў з тэкстамi, якiя распрацаваны Мiнiстэрствам адукацыi
Рэспублiкi Беларусь, упраўленнi адукацыi абласных выканаўчых
камiтэтаў i камiтэт па адукацыi Мiнскага гарадскога выканаўчага
камiтэта штогод да 25 красавiка падаюць у Мiнiстэрства адукацыi
Рэспублiкi Беларусь заяўку на адпаведныя матэрыялы i атрымлiваюць iх
у перыяд з 20 па 25 мая бягучага навучальнага года.
 На ўпраўленнi адукацыi абласных выканаўчых камiтэтаў i камiтэт
па адукацыi Мiнскага гарадскога выканаўчага камiтэта ўскладаецца
адказнасць за своечасовае давядзенне экзаменацыйных матэрыялаў да
аддзелаў (упраўленняў) адукацыi мясцовых выканаўчых i распарадчых
органаў, дырэктара ўстаноў адукацыi i забеспячэнне iх
канфiдэнцыяльнасцi.
 Пакеты з тэкстамi для пiсьмовых экзаменаў па мовах ускрываюцца
ў прысутнасцi вучняў i членаў экзаменацыйнай камiсii ў пачатку
экзамену, па матэматыцы, фiзiцы - за адну гадзiну да пачатку
экзаменаў у прысутнасцi членаў экзаменацыйнай камiсii.
 41. Пiсьмовыя выпускныя экзамены ва ўстановах адукацыi
праводзяцца з дзевяцi гадзiн.
 У X (XI) класах на пiсьмовы экзамен па матэматыцы адводзiцца 4
астранамiчныя гадзiны, на дыктант - 1 астранамiчная гадзiна. У XII
(XIII-ХIV) класах на пiсьмовыя экзамены па мовах адводзiцца: на
пераказ - 4 астранамiчныя гадзiны, на водгук - 4 астранамiчныя
гадзiны, на дыктант - 1 астранамiчная гадзiна, на пiсьмовыя экзамены
па матэматыцы - 5 астранамiчных гадзiн, па фiзiцы - 4 астранамiчныя
гадзiны.
 42. Для выканання пiсьмовых работ i падрыхтоўкi да вусных
адказаў вучням выдаецца папера са штампам установы адукацыi.
 Вучням не дазваляецца прыносiць на выпускныя экзамены сшыткi,
падручнiкi, вучэбныя i даведачныя матэрыялы.
 Вучнi, якiя выканалi пiсьмовую работу, здаюць яе экзаменацыйнай
камiсii разам з чарнавiком. Вучнi, якiя не скончылi работу ў
адведзены час, здаюць яе няскончанай.
 43. Для падрыхтоўкi да вуснага адказу вучням даецца 15-20
мiнут. Члены экзаменацыйнай камiсii слухаюць адказ вучня па бiлеце,
без неабходнасцi не перапыняюць яго. Вучню могуць быць прапанаваны
дадатковыя пытаннi ў межах матэрыялу, што прадугледжаны бiлетам.
 Калi вучань не адказаў па бiлеце, экзаменацыйная камiсiя можа
па яго просьбе дазволiць узяць другi бiлет. У пратаколе экзаменаў
робiцца адпаведны запiс. Пытанне аб знiжэннi адзнакi вучню ў гэтым
выпадку вырашаецца экзаменацыйнай камiсiяй.
 44. На выпускных экзаменах па вучэбных прадметах, якiя
праводзяцца ў вуснай форме, вучнi могуць карыстацца картамi,
таблiцамi, мадэлямi, схемамi, муляжамi, калькулятарамi, лабараторным
абсталяваннем, аўдыёвiзуальнымi дапаможнiкамi (рэпрадукцыямi,
слайдамi, фоназапiсамi), а таксама тэкстамi мастацкiх твораў, якiя
рэкамендуецца адказваць на памяць (не больш як пяць мiнут).
 45. Пiсьмовыя экзаменацыйныя работы вучняў пасля выпускных
экзаменаў захоўваюцца ў дырэктара ўстановы адукацыi i выдаюцца iм
экзаменацыйным камiсiям для праверкi. Праверка экзаменацыйных работ
ажыццяўляецца ў памяшканнi ўстановы адукацыi.
 46. Пасля кожнага выпускнога экзамену камiсiя ацэньвае адказы
вучняў i выстаўляе iм экзаменацыйныя адзнакi ў пратакол правядзення
экзаменаў. Пратакол падпiсваецца членамi камiсii, якiя прымалi
экзамен па адпаведным вучэбным прадмеце.
 Адзнакi, якiя вучнi атрымалi на вусных экзаменах, аб'яўляюцца
iм пасля заканчэння экзаменаў, а за пiсьмовую работу паведамляюцца
вучням не пазней чым за адзiн дзень да правядзення наступнага
выпускнога экзамену.
 47. Падагульняючая адзнака можа быць выстаўлена на ўзроўнi
экзаменацыйнай, калi станоўчая гадавая адзнака нiжэй за
экзаменацыйную. У выпадку, калi станоўчая экзаменацыйная адзнака
нiжэй за гадавую, экзаменацыйная камiсiя можа выставiць
падагульняючую адзнаку на ўзроўнi экзаменацыйнай або гадавой. Пры
экзаменацыйнай адзнацы "0" не можа быць выстаўлена станоўчая
падагульняючая адзнака.
 Па рашэннi экзаменацыйнай камiсii падагульняючая адзнака вучням
можа быць выстаўлена як сярэдняе арыфметычнае экзаменацыйнай i
гадавой адзнак.
 Падагульняючыя адзнакi "10" (дзесяць) i "9" (дзевяць) могуць
быць выстаўлены толькi, калi вучань на экзамене атрымаў адпаведна
адзнакi "10" (дзесяць) i "9" (дзевяць).
 48. У выпадку рознагалоссяў памiж членамi экзаменацыйнай
камiсii ў ацэнцы пiсьмовай работы або вуснага адказу вучня, а
таксама пры выстаўленнi падагульняючай адзнакi пытанне вырашаецца
большасцю галасоў з абавязковым запiсам у пратакол меркавання членаў
камiсii, якiя не згодны з выстаўленай адзнакай. Пры роўнай колькасцi
галасоў перавага аддаецца прапанове на карысць вучня.
 Канчатковае рашэнне па сур'ёзных спрэчных пытаннях прымаецца
аддзелам (упраўленнем) адукацыi мясцовага выканаўчага i распарадчага
органа, у падпарадкаваннi якога знаходзiцца ўстанова адукацыi.
 49. Экзаменацыйныя i падагульняючыя адзнакi, якiя выстаўлены
вучням выпускных класаў, а таксама гадавыя адзнакi па вучэбных
прадметах, якiя ўключаюцца ў пасведчанне аб агульнай базавай або
атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыi па вынiках iх вывучэння ў VI
(VII) - IХ (X) i XI (XII-ХIII) класах, пераглядаць не дазваляецца.
 50. Вучнi, якiя захварэлi ў перыяд правядзення экзаменаў i
выздаравелi да iх заканчэння, здаюць прапушчаныя экзамены да 10
лiпеня. У выпадку працягу хваробы яны могуць здаваць выпускныя
экзамены ў перыяд з 21 па 26 жнiўня бягучага каляндарнага года.
 51. Калi вучнi Х (ХI) i ХII (ХIII) класаў, якiя пражываюць
(вучацца) у зоне радыяцыйнага забруджання, выязджаюць у
арганiзаваным парадку на аздараўленне або санаторна-курортнае
лячэнне, педагагiчны савет установы адукацыi можа з дазволу аддзела
(упраўлення) адукацыi мясцовага выканаўчага i распарадчага органа
прыняць рашэнне аб здачы вучнямi выпускных экзаменаў у тэрмiны з
21па 26 жнiўня.
 У асобных выпадках вучнi гэтых класаў (калi супадаюць тэрмiны
правядзення экзаменаў i аздараўлення цi санаторна-курортнага
лячэння) могуць быць вызвалены ад здачы выпускных экзаменаў загадам
аддзелаў (упраўленняў) адукацыi абласных выканаўчых камiтэтаў i
камiтэта па адукацыi Мiнскага гарадскога выканаўчага камiтэта.

 ГЛАВА 5
 ПАРАДАК ВЫЗВАЛЕННЯ ВУЧНЯЎ АД ВЫПУСКНЫХ ЭКЗАМЕНАЎ

 52. Ад выпускных экзаменаў вызваляюцца:
 вучнi X (XI), XII (XIII) класаў, якiя з'яўляюцца пераможцамi
трэцяга i заключнага этапаў рэспублiканскай прадметнай алiмпiяды па
адпаведных вучэбных прадметах. Падагульняючыя адзнакi "10" (дзесяць)
па гэтых вучэбных прадметах выстаўляюцца iм у дакумент аб адукацыi
на падставе загада Мiнiстэрства адукацыi Рэспублiкi Беларусь,
загадаў упраўленняў адукацыi аблвыканкамаў, камiтэта па адукацыi
Мiнскага гарадскога выканаўчага камiтэта аб вынiках правядзення
алiмпiяд;
 вучнi X (XI), XII (XIII) класаў, якiя з'яўляюцца кандыдатамi i
ўдзельнiкамi прадметных мiжнародных алiмпiяд i iншых iнтэлектуальных
спаборнiцтваў, на падставе загада ўпраўленняў адукацыi абласных
выканаўчых камiтэтаў i камiтэта па адукацыi Мiнскага гарадскога
выканаўчага камiтэта i пiсьма Мiнiстэрства адукацыi Рэспублiкi
Беларусь;
 вучнi, якiя маюць хваробы, уключаныя ў Пералiк захворванняў,
што могуць з'яўляцца падставай для вызвалення вучняў
агульнаадукацыйных школ, гiмназiй, лiцэяў, прафесiянальна-тэхнiчных
навучальных устаноў ад пераводных i выпускных экзаменаў па
агульнаадукацыйных прадметах, зацверджаны сумесным загадам
Мiнiстэрства адукацыi Рэспублiкi Беларусь i Мiнiстэрства аховы
здароўя Рэспублiкi Беларусь ад 15 снежня 1998 г. № 663/348 "Аб
вызваленнi вучняў агульнаадукацыйных школ, гiмназiй, лiцэяў i
прафесiянальна-тэхнiчных навучальных устаноў па медыцынскiх
паказчыках ад пераводных i выпускных экзаменаў па агульнаадукацыйных
прадметах" (Национальный реестр правовых актов Республики Беларусь,
1999 г., № 13, 8/70);
 навучэнкi-жанчыны, якiя маюць дзяцей ва ўзросце да 3 гадоў;
 па медыцынскiх паказчыках на падставе заключэння
ўрачэбна-кансультацыйнай камiсii ад выпускных экзаменаў могуць
вызваляцца:
 вучнi, якiя навучаюцца па хваробе дома;
 вучнi, якiя з'яўляюцца iнвалiдамi пры значным абмежаваннi
жыццядзейнасцi (перамяшчэннi, самаабслугоўваннi, арыентацыi,
зносiнах i кантролi за паводзiнамi);
 вучнi з хранiчнымi захворваннямi пры значным знiжэннi
працаздольнасцi i з улiкам стану здароўя ў бягучым годзе (у асобных
выпадках).
 53. Вучнi выпускных класаў, якiя атэставаны па ўсiх вучэбных
прадметах, вызваляюцца ад выпускных экзаменаў па стане здароўя
загадам аддзела (упраўлення) адукацыi мясцовага выканаўчага i
распарадчага органа. Для iх вызвалення ад выпускных экзаменаў па
стане здароўя ўстанова адукацыi падае ў аддзел (упраўленне) адукацыi
наступныя дакументы:
 рашэнне педагагiчнага савета аб прадстаўленнi дакументаў на
вызваленне вучня ад выпускных экзаменаў;
 заключэнне ўрачэбна-кансультацыйнай камiсii;
 ведамасць адзнак, якiя ўносяцца ў пасведчанне аб агульнай
базавай адукацыi або атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыi;
 копiю пасведчання аб нараджэннi дзяцей (для навучэнак-жанчын,
якiя маюць дзяцей ва ўзросце да 3 гадоў).
 54. Кандыдаты i ўдзельнiкi мiжнародных спартыўных спаборнiцтваў
(калi тэрмiны правядзення выпускных экзаменаў i спаборнiцтваў
супадаюць) могуць быць вызвалены ад здачы выпускных экзаменаў
загадам упраўленняў адукацыi абласных выканаўчых камiтэтаў i
камiтэта па адукацыi Мiнскага гарадскога выканаўчага камiтэта на
падставе пiсьма Мiнiстэрства адукацыi Рэспублiкi Беларусь.
 55. Вучням, якiя вызвалены ад здачы выпускных экзаменаў, у
дакументы аб адукацыi выстаўляюцца гадавыя адзнакi.

 ГЛАВА 6
 ВУЧЭБНЫЯ ЗАДАННI НА ЛЕТА I ПАЎТОРНЫЯ ВЫПУСКНЫЯ ЭКЗАМЕНЫ

 56. Вучэбныя заданнi на лета даюцца вучням III-XI (XII-ХIII)
класаў, якiя маюць гадавыя i падагульняючыя адзнакi "0" (нуль) па
адным-двух вучэбных прадметах або не атэставаны па адным-двух
вучэбных прадметах без уважлiвых прычын. Заданнi даюцца па ўсёй
вучэбнай праграме адпаведнага вучэбнага прадмета або па асобных яе
раздзелах, якiя не засвоены вучнямi.
 57. Вучням, якiя атрымалi вучэбныя заданнi на лета, аказваецца
дапамога ў iх выкананнi. У чэрвенi-жнiўнi ў тэрмiны, вызначаныя
дырэктарам установы адукацыi, з вучнямi праводзяцца заняткi i
кансультацыi па раскладзе працягласцю не менш чым тры тыднi. У
астатнi час вучнi працуюць самастойна па заданнi настаўнiка.
 Расклад летнiх заняткаў i заданнi даводзяцца да ведама вучняў i
iх законных прадстаўнiкоў.
 58. У перыяд з 21 па 26 жнiўня бягучага каляндарнага года па
зацверджаным дырэктарам установы адукацыi раскладзе праводзiцца
паўторная атэстацыя вучняў пераводных класаў, якiя атрымалi вучэбныя
заданнi на лета, i вучняў выпускных класаў, што атрымалi "0" балаў
па вучэбных прадметах, па якiх не праводзяцца выпускныя экзамены, i
вучнi, якiя не з'явiлiся на экзамены па прычыне хваробы або па iншых
уважлiвых прычынах.
 59. Выкананне вучэбных заданняў, якiя былi дадзены вучню на
лета, як правiла, праводзiць настаўнiк, у якога навучаўся вучань.
 60. Калi вучнi III-X (XI) класаў пры паўторнай атэстацыi зноў
атрымалi адзнаку "0" хаця б па адным вучэбным прадмеце або не
з'явiлiся без уважлiвых прычын у вызначаны тэрмiн для паўторнай
атэстацыi, яны застаюцца на другi год навучання ў тым жа класе.

 ГЛАВА 7
 ПАРАДАК ВЫПУСКУ ВУЧНЯЎ I IХ УЗНАГАРОДЖВАННЯ

 61. Пасля заканчэння выпускных экзаменаў педагагiчны савет
установы адукацыi пры ўдзеле ўсiх членаў экзаменацыйных камiсiй
абмяркоўвае iх вынiкi i вырашае пытаннi аб выпуску вучняў, выдачы iм
пасведчанняў аб агульнай базавай адукацыi цi атэстатаў аб агульнай
сярэдняй адукацыi, узнагароджваннi лепшых выпускнiкоў.
 62. Вучнi выпускных класаў, якiя маюць станоўчыя гадавыя,
экзаменацыйныя i падагульняючыя адзнакi па ўсiх вучэбных прадметах,
выпускаюцца з установы адукацыi.
 Выпускнiкам X (XI) класаў выдаецца пасведчанне аб агульнай
базавай адукацыi, выпускнiкам XII (XIII-ХIV) класаў - атэстат аб
агульнай сярэдняй адукацыi.
 63. Выпускнiкам устаноў адукацыi, якiя прайшлi курс
прафесiянальнай падрыхтоўкi i здалi квалiфiкацыйныя экзамены,
выдаецца пасведчанне аб прысваеннi квалiфiкацыi (разраду, класа,
катэгорыi) па прафесii.
 Вучням выпускных класаў, якiя займалiся ва ўстановах (класах)
мастацка-эстэтычнага i iншых кiрункаў i здалi экзамены па
прафiлюючых (спецыяльных) вучэбных прадметах, дадаткова выдаецца
пасведчанне аб iх засваеннi (дадатак да пасведчання аб агульнай
базавай адукацыi, атэстата аб агульнай сярэдняй адукацыi).
 64. Пытанне аб выпуску вучняў (за выключэннем вучняў, якiя
знаходзяцца ў санаторных школах-iнтэрнатах для дзяцей, хворых на
скалiёз), якiя па розных прычынах трымалi выпускныя экзамены ў iншых
навучальных установах (знаходзiлiся на лячэннi, у санаторных
школах-iнтэрнатах, на спартыўных зборах), i выдачы iм дакументаў аб
адукацыi вырашае педагагiчны савет установы адукацыi па месцы
пастаяннага жыхарства на падставе пратаколаў экзаменаў, атрыманых з
установы, у якой вучнi здавалi экзамены.
 65. Выпускнiкам X (XI) класаў, якiя маюць прыкладныя паводзiны,
гадавыя i экзаменацыйныя адзнакi "10" (дзесяць) i "9" (дзевяць) па
ўсiх вучэбных прадметах на працягу навучання ў IХ (X) - X (XI)
класах, акрамя тэхналогii, працоўнага навучання, выяўленчага
мастацтва, музыкi i прафiлюючых дысцыплiн ва ўстановах (класах)
мастацка-эстэтычнага i iншых кiрункаў, па якiх яны маюць адзнакi не
нiжэй за "6" (шэсць), а па фiзiчнай культуры маюць "залiчана" або
адзнаку не нiжэй за "6" (шэсць), выдаецца пасведчанне аб агульнай
базавай адукацыi з адзнакай.
 Вызваленне вучняў X (XI) класаў па стане здароўя ад заняткаў па
фiзiчнай культуры, тэхналогii, працоўным навучаннi i здачы выпускных
экзаменаў не з'яўляецца перашкодай для выдачы пасведчання аб
агульнай базавай адукацыi з адзнакай.
 Выпускнiкi X (XI) класаў, якiя не вывучалi той цi iншы вучэбны
прадмет па незалежнай ад iх прычыне, таксама атрымлiваюць
пасведчанне аб агульнай базавай адукацыi з адзнакай.
 66. Выпускнiкi ўстаноў адукацыi за прыкладныя паводзiны,
выдатныя поспехi ў навучаннi i ў адпаведнасцi з пастановай Савета
Мiнiстраў Рэспублiкi Беларусь ад 8 кастрычнiка 2002 г. № 1400 "Аб
зацвярджэннi Палажэння аб залатым i сярэбраным медалях "За выдатныя
вынiкi ў вучэбнай дзейнасцi" i пахвальным лiсце "За асаблiвыя
поспехi ў вывучэннi асобных прадметаў" (Национальный реестр правовых
актов Республики Беларусь, 2002 г., № 117, 5/11297) узнагароджваюцца
залатымi i сярэбранымi медалямi з уручэннем атэстата аб агульнай
сярэдняй адукацыi асобага ўзору, а за асаблiвыя поспехi ў вывучэннi
асобных прадметаў - пахвальнымi лiстамi з уручэннем атэстата
звычайнага ўзору.
 67. Для ўзнагароджвання выпускнiкоў устаноў адукацыi залатым
або сярэбраным медалём у дзяржаўны орган кiравання адукацыяй, якому
непасрэдна падпарадкавана ўстанова, прадстаўляецца для зацвярджэння
рашэнне педагагiчнага савета ўстановы аб прадстаўленнi выпускнiкоў
да ўзнагароджвання залатым i сярэбраным медалямi. Акрамя рашэння
педагагiчнага савета прадстаўляюцца наступныя дакументы:
 копii пасведчанняў аб агульнай базавай адукацыi з адзнакай;
 ведамасцi гадавых адзнак за XI (XII) - XII (XIII) класы,
экзаменацыйных i падагульняючых адзнак, якiя ўносяцца ў атэстат аб
агульнай сярэдняй адукацыi;
 экзаменацыйныя пiсьмовыя работы прэтэндэнтаў.
 Аддзел (упраўленне) адукацыi мясцовага выканаўчага i
распарадчага органа або iншы орган кiравання адукацыяй разглядае
матэрыялы i прымае рашэнне аб узнагароджваннi выпускнiкоў залатым
або сярэбраным медалём. Рашэнне ў пiсьмовай форме даводзiцца да
ўстаноў адукацыi, на падставе якiх апошнiя выдаюць загады аб
узнагароджваннi выпускнiкоў залатымi i сярэбранымi медалямi.
 68. Упраўленнi адукацыi абласных выканаўчых камiтэтаў i
камiтэта па адукацыi Мiнскага гарадскога выканаўчага камiтэта
ажыццяўляюць кантроль за ўзнагароджваннем вучняў залатымi i
сярэбранымi медалямi, пахвальнымi лiстамi.
 69. Вучнi, якiя пражывалi за мяжой i навучалiся там ва
ўстановах адукацыi цi займалiся самастойна, пры вяртаннi на старое
або пераездзе на новае месцажыхарства могуць здаваць выпускныя
экзамены на агульных падставах, а пры прадстаўленнi адпаведных
дакументаў аб атэстацыi атрымлiваюць пасведчанне аб агульнай базавай
адукацыi цi атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыi ва ўстанове,
вызначанай аддзелам (упраўленнем) адукацыi мясцовага выканаўчага i
распарадчага органа.
 70. Улiк, выдача i захоўванне пасведчанняў аб агульнай базавай
адукацыi i атэстатаў аб агульнай сярэдняй адукацыi, экзаменацыйных
матэрыялаў ажыццяўляюцца ў адпаведнасцi з заканадаўствам Рэспублiкi
Беларусь.
 71. Кантроль за правiльнасцю выдачы пасведчанняў аб агульнай
базавай адукацыi i атэстатаў аб агульнай сярэдняй адукацыi
ажыццяўляюць аддзелы (упраўленнi) адукацыi мясцовых выканаўчых i
распарадчых органаў, у падпарадкаваннi якiх знаходзяцца ўстановы
адукацыi.
 72. Пры парушэннi ўстановамi адукацыi, аддзеламi (упраўленнямi)
адукацыi мясцовых выканаўчых i распарадчых органаў дадзеных Правiлаў
Мiнiстэрства адукацыi Рэспублiкi Беларусь мае права ануляваць вынiкi
выпускных экзаменаў i адклiкаць пасведчанне аб агульнай базавай
адукацыi або атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыi.

 ГЛАВА 8
 АФАРМЛЕННЕ ДАКУМЕНТАЎ АБ АГУЛЬНАЙ БАЗАВАЙ АДУКАЦЫI
 I АГУЛЬНАЙ СЯРЭДНЯЙ АДУКАЦЫI

 73. Пасведчанне аб агульнай базавай адукацыi i атэстат аб
агульнай сярэдняй адукацыi запаўняюцца акуратна, выразна чорнай
тушшу (чарнiламi) або пастай, падпiсваюцца дырэктарам, намеснiкам
дырэктара па навучальнай (навучальна-выхаваўчай) рабоце i класным
кiраўнiком, завяраюцца пячаткай установы адукацыi (для дзяржаўных
устаноў - з выявай Дзяржаўнага герба Рэспублiкi Беларусь).
 Адбiтак пячаткi павiнен быць выразным. Падчысткi, выпраўленнi i
незапоўненыя графы не дапускаюцца.
 Прозвiшча, iмя i iмя па бацьку (у давальным склоне), год
нараджэння выпускнiка запiсваюцца поўнасцю i ў поўнай адпаведнасцi з
запiсамi ў пашпарце або пасведчаннi аб нараджэннi. Поўнасцю
ўказваюцца назва, нумар i месца знаходжання ўстановы адукацыi, што
выдала дакумент аб адукацыi. У пасведчаннi аб агульнай базавай
адукацыi ўказваецца, у якой установе вучань атрымаў агульную базавую
адукацыю: скончыў адпаведную агульнаадукацыйную базавую школу цi
спецыяльную агульнаадукацыйную базавую школу (школу-iнтэрнат) або
скончыў X (XI) класаў установы адукацыi. Пры вывучэннi вучэбнага
прадмета (прадметаў) на павышаным або паглыбленым узроўнi ў дужках
указваецца профiль класа.
 Пасведчанне аб агульнай базавай адукацыi i атэстат аб агульнай
сярэдняй адукацыi запаўняюцца на дзвюх мовах - беларускай i рускай.
 Адзнакi па кожным вучэбным прадмеце ў пасведчанне аб агульнай
базавай адукацыi i ў атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыi
запiсваюцца лiчбамi ў балах i ў дужках словамi: 10 (дзесяць), 9
(дзевяць), 8 (восем), 7 (сем), 6 (шэсць), 5 (пяць), 4 (чатыры), 3
(тры), 2 (два), 1 (адзiн), а па асобных вучэбных прадметах
(спецыяльная медыцынская група па фiзiчнай культуры), дзе ўведзена
залiковая сiстэма, - "залiчана".
 Вучням, якiя вызвалены ад выпускных экзаменаў, у пасведчанне аб
агульнай базавай адукацыi i атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыi
выстаўляюцца гадавыя адзнакi.
 Вучням, якiя не атэставаны па асобных вучэбных прадметах па
незалежных ад iх прычынах, у пасведчанне i атэстат уносiцца запiс:
"Не вывучаў(ла)".
 Вучням, якiя вызвалены па стане здароўя ад заняткаў па фiзiчнай
культуры i працоўным навучаннi, у пасведчаннi або атэстаце робiцца
запiс: "Вызвалены(а)".
 Дакументы аб агульнай базавай адукацыi i агульнай сярэдняй
адукацыi афармляюцца ва ўстанове адукацыi ў прысутнасцi дырэктара
або яго намеснiка па навучальнай (навучальна-выхаваўчай) рабоце i
рэгiструюцца: пасведчанне аб агульнай базавай адукацыi - у кнiзе
ўлiку бланкаў i выдачы пасведчанняў аб агульнай базавай адукацыi,
атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыi - у кнiзе ўлiку бланкаў i
выдачы атэстатаў аб агульнай сярэдняй адукацыi.
 74. У пасведчанне аб агульнай базавай адукацыi ўносяцца адзнакi
па ўсiх вучэбных прадметах вучэбнага плана для VI (VII) - Х (ХI)
класаў устаноў адукацыi. Па вучэбных прадметах, па якiх здаюцца
выпускныя экзамены, выстаўляюцца падагульняючыя адзнакi, а па
астатнiх вучэбных прадметах - гадавыя адзнакi за апошнi год iх
вывучэння.
 Без выстаўлення адзнак у пасведчанне аб агульнай базавай
адукацыi робiцца запiс аб засвоеных факультатыўных курсах i курсах
па выбары.
 75. У атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыi ўносяцца адзнакi па
ўсiх вучэбных прадметах вучэбнага плана для XI (XII) - XII
(XIII-ХIV) класаў устаноў адукацыi. Пры гэтым па прадметах, па якiх
здаюцца выпускныя экзамены, выстаўляюцца падагульняючыя адзнакi, а
па астатнiх вучэбных прадметах - гадавыя адзнакi за апошнi год iх
вывучэння.
 Без выстаўлення адзнакi ў атэстаце аб агульнай сярэдняй
адукацыi робiцца запiс аб засваеннi курсаў па выбары, а таксама аб
атрыманай вучнем квалiфiкацыi або засваеннi курса прафесiянальнай
падрыхтоўкi.".

Мiнiстр А.М.Радзькоў

УЗГОДНЕНА УЗГОДНЕНА
Старшыня Старшыня
Мiнскага гарадскога Мiнскага абласнога
выканаўчага камiтэта выканаўчага камiтэта
 М.Я.Паўлаў М.Ф.Дамашкевiч
18.11.2004 19.11.2004

УЗГОДНЕНА УЗГОДНЕНА
Старшыня Старшыня
Магiлёўскага абласнога Гомельскага абласнога
выканаўчага камiтэта выканаўчага камiтэта
 Б.В.Батура А.С.Якабсон
18.11.2004 19.11.2004

УЗГОДНЕНА УЗГОДНЕНА
Старшыня Старшыня
Вiцебскага абласнога Брэсцкага абласнога
выканаўчага камiтэта выканаўчага камiтэта
 У.П.Андрэйчанка К.А.Сумар
17.11.2004 17.11.2004

УЗГОДНЕНА
Старшыня
Гродзенскага абласнога
выканаўчага камiтэта
 В.Я.Саўчанка
17.11.2004
 ___________________________________________________________